1950 senesi tarih mecmuacılığında adetâ altın çağı oldu. Dört güzel ve kıymetli tarih mecmuası bu sene içinde birbirini takiben çıkmaya başladı. Bunlardan birincisi tarih, hattâ coğrafya mecmuacılığımızın birkaç büyük isminden biri olan Niyazi Ahmet Banoğlu (1913-1992) tarafından çıkarılan Tarih Dünyası isimli mecmuadır.
15 mayıs gününden itibaren onbeş günlük olarak çıkmaya başlayan mecmuanın hedefi gizli kalmış tarihî hakikatleri ve kıymetleri Türk efkârına arzetrnekti. Vesika neşri de yapılmak istenenler arasındaydı. Gerçekten de mecmua bilhassa yakın tarihe dair hâtıralar, vesikalar ve resimlerle dopdolu olarak basılıyordu.
15 Nisan 1950-15 Eylül 1951 tarihleri arasında onbeş günlük olarak yirmibeş sayı çıktı ve daha sonraki sayılarını aylık olarak gayrı muntazam bir şekilde neşredebildi ve 26 Şubat 1953 tarihli 38. sayısıyla neşriyatına son verdi. Mecmuada görülen imzalar ve rumuzlar sırasıyla şöyledir: Be.Se. Ahmet Refik (Altınay), İbrahim Hakkı Konyalı, Adnan Giz, Fahri Celal Göktolga, M. Razi Yalkın, Galip Kemali Söylemezoğlu, H. Nezihi Erksan, Mithat Sertoğlu, Naşit Baylav, Fuat Ezgü, N. A. Banoğlu, Derviş Karamanoğlu (İ. H. Konyalı), Tahsin Öz, İ. Atis (İ. H. Konyalı), Ali Kemalî Aksüt, Lebib Muammer, C. Erksan, Falih Rıfkı Atay, Sait Toydemir, Ahmet Bülend, Reşat Ekrem Koçu, Kemal Çığ, Dr. Necmeddin Erim, Tayyib Gökbilgin, Miss Pardoe, Rasim Özgen, Tevfik İnci, A. Süheyl Ünver, M. Çağatay Uluçay, Y. Bahri Doğanay, Ferdi Öner, Resuhî Baykara, Nazmi Sevgen, Osman Ergin, Caroline Suchloşka, Ekmel Molla, Ahmet Hamdi Tanyeli, Ahmet Bedevi Kuran, Ziya Erkins, İbrahim Artuk, Derviş Doğan Kalender, Ahmet Bülend Koçu, Selâmî İzzet Sedes, Ahmet Reşat, Mustafa Sâi, Mahmut Nefî, H. Ali Rıza Sağman, Ali Kemal Balkanlı, İsmail Baykal, Muzaffer Esen, Selâmi Münir Yurdatap, Mehmet Zeki Pakalın, Cevriye Artuk, Vefık Tura, Esat Sezai Sümbüllük, Ferit Ağazade, Henry Bordeaux, Osman Nuri Eti, Salâhaddin Güngör, Aziz Esenbel, Halil Sedes, Cemaleddin Server (Revnakoğlu), Feridun Diriıntekin, Selâhaddin Demirkan, Mehmet Halid Bayrı, İhsan Nuri Sir, M. Tayyar, Kazım Sevinç Altınçağ, Macit Uygur, Raif Yelkenci, Mehmet Türkioğlu, Yaşar Gökçek, Bennard Bromage, Tahsin Ünal, Nejat Yıldırımkemal, Fahrettin Altay, Hayreddin Alptekin, Avram Galanti, Nahit Sırrı Örik, N. R. Efe, İsmet Gönülal, Midhat Şükrü Bleda, İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Fâzıl Ayanoğlu, Tahsin Öz, Turhan Toker, Fahir Baba (Yusuf Fahir Ataer), Dr. Fahri Can, Sabahattin Kerimoğlu, S. Toydemir, Zafer Hasan Ayberk, Nuri Özkan, Feridun Kandemir, Tan Çolban, Atıf Bumin, Receb Baysun, Sadi Borak, Muharrem Giray, Tahir Olgun, Suphi Uzunca, Nurettin Oflaz, M. Yesarî, Hamdi Varoğlu, Muzaffer Uyguner, Kadircan Katlı, A. Baha Özler, Bahattin Akolu, Dr. Şadan Talat Ural, Rauf Tunçay, Hasan Amca, M.S Tura, Necip Erimsel, Leyla Soykut, S. Tur, Hüseyin Nihad Erer, Turgut Işıksal, Charles Diehl, Şeki Berker, Edwin Müller, Leyla Yazıcıoğlu, H. Semih Tongsir, Oscanyan, Aziz Akıncan, M. S. Çapanoğlu, M. Kadri, Muhtar Dağlı, N.C. Kesim, Muzaffer Giray.
Tarih Dünyası'nın Fatih, Osmanlı Tarihinde Yasaklar (R.Ekrem Koçu), Selim III ve Alemdar Mustafa Paşa (A. Cemal Erksan) ve Aşık Şair Paşalar (R. Ekrem Koçu) isimli ve hepsi de 1950’de basılmış dört özel sayısı bulunmaktadır. Yine müstakil mecmua hâlinde Tarihte Güzel Kadınlar (1953) mecmuası ve Hırka-i Saadet Dairesi ve Emanat-ı Mukaddese (Tahsin Öz, İstanbul, 1953, 47 s), Ansiklopedik Mizah Dünyası (8 sayı, 1952) ve gayrımuntazam şekilde de olsa dört sayı çıkarılan Coğrafya Dünyası’nı (4 sayı, 1950-51) bu meyanda zikretmek gerekir. Bu son mecmuada Türkiye ve başka memleketler hakkında tercüme ve telif dikkate değer yazılar bulunmaktadır.
Ali Birinci: Babıali'nin Tarih Mecmuaları 1943-1965, Türk Yurdu Dergisi, Sayı: 132, Ağustos 1998, s. 30-31 |